Back to top

Wśród historyków i publicystów od dawna panuje spór o tytulaturę św. Jadwigi. Słuszne jest nazywanie jej jako kobiety królową. Nie była ona jednak „tylko” małżonką króla Władysława Jagiełły, ale najpierw – a może przede wszystkim – królem Polski. Co więcej, zważywszy liczne jej zasługi, wielu historyków uważa ją za najlepszego z naszych władców, a nawet niedościgły wzór, wziąwszy pod uwagę różne kryteria, a zwłaszcza poświęcenie dla swojego państwa. Piotr Boroń POCHODZENIE Słusznie uważa…

09.05.2021

Znany szeroko jako autor pierwszego tłumaczenia Pisma Świętego na język polski w swoich czasach kojarzony był i ceniony za jeszcze kilka innych dzieł. Zważywszy, że opus magnum jego życia ukazało się dopiero w 1593 roku, a on zmarł już cztery lata później, można stwierdzić, że przez większość życia dla współczesnych był przede wszystkim wykładowcą kolegiów jezuickich w Pułtusku i Poznaniu, rektorem Akademii Wileńskiej (1578–1580) i organizatorem pierwszej…

03.05.2021

Dzieje pełne są zdarzeń, których skutki mogły mieć kolosalne znaczenie dla historii regionu, ale ponieważ spaliły na panewce, poszły w zapomnienie. Dzisiaj nikt o nich nie pamięta, mimo że swego czasu żyła nimi opinia publiczna. Rolą historyków jest nie tylko opisywanie wielkich procesów dziejowych, które pozostawiły trwałe ślady, lecz także doszukiwanie się takich elementów, które nikną w pomroce dziejów, a mogły przecież zmienić bieg historii. Piotr Boroń WĘGRZY W WALCE Z HABSBURGAMI Po…

25.04.2021

Duet książęcy księżniczki węgierskiej św. Kingi i piastowskiego następcy na krakowskim tronie Bolesława V Wstydliwego to prawdziwe dobrodziejstwo dla dzielnicy senioralnej w dobie rozdrobnienia dzielnicowego. Wynikały z długiej tradycji współpracy polsko-węgierskiej i zapowiadały dalsze zbliżenie w polityce europejskiej obu dynastii oraz państw.                                                                                                      PIOTR BOROŃ…

17.04.2021

W 1270 roku Kraków zasłynął z pielgrzymki, którą odbył król Węgier i Chorwacji V. István do kanonizowanego 17 lat wcześniej św. Stanisława. Warto podkreślić, że jego trzydniowy pobyt obejmował – może jeszcze ważniejsze z perspektywy rodzinnej – pobożne odwiedziny relikwii swej bardzo bliskiej krewnej bł. Salomei. Odwiedzał wreszcie swą rodzoną siostrę, szczęśliwie panującą w Małopolsce św. Kingę, żonę Bolesława V, potwierdzając przyjaźń polsko-węgierską (lengyel-magyar barátság). PIOTR BOROŃ…

10.04.2021

„Woda królowej węgierskiej” od kilkuset lat stanowi sekret urody wielu kobiet. Chociaż obecnie stosowana jest najczęściej jako tonik do twarzy, to w XVII i XVIII w. miała rangę powszechnie stosowanego panaceum. Jej recepturę dostała od pewnego eremity węgierska królowa Elżbieta – córka polskiego księcia Władysława I Łokietka. MARIA JAWORSKA Kobiety przy procesie destylacji. W. Hohberg, Georgica curiosa aucta […], Nürnberg 1701. Fot. domena publiczna „Wódki…

04.04.2021

Są takie mądrości, które raz usłyszane, towarzyszą nam w całym życiu jako swoiste punkty oparcia dla dalszego rozumowania. Taki filozoficzny aksjomat usłyszałem blisko pół wieku temu na wieczornych „posiadach” od pewnego górala w Beskidach. Powiedział on jako rzecz oczywistą, że Pan Bóg najsprawiedliwiej poukładał ten świat, bo stworzywszy go kulą, od razu zastrzegł, że każdy punkt na ziemi jest równie ważny, a na przykład jego szałas i dziedzina nie jest mniej ważna w oczach Boga niż Manhattan…

27.03.2021

15 marca 1848 r. na Węgrzech wybuchło wielkie powstanie, które na zawsze zmieniło dzieje tego narodu. Dużą rolę odegrali w nim Polacy. 15 marca 1848 r. 25-letni Sándor Petőfi wraz z grupą młodych węgierskich patriotów zorganizował w Peszcie wielką manifestację (Budapeszt powstał w 1873 r. z połączenia Budy i Pesztu). Było to pokłosie wydarzeń rewolucyjnych, do których kilka dni wcześniej doszło w Wiedniu (te z kolei były zainspirowane rewolucją lutową we Francji). Petőfi na schodach …

15.03.2021